1-     مسجد شرف الدين اخي

اين مسجد قديمي به مسجد اخي معروف بوده در محله كوريچان جاي داشت بناي آن مربوط به زمان عمر بن عبدالعزيز و سال هاي آغازين ورود اسلام به لارستان مي باشد در گذشته ي نه چندان دور سنگ نبشته اي به خط كوفي در خرابه آن باقي بوده كه متاسفانه اينك اثري از آن در دست نيست

 

2-     مسجد خواجه فضل الله

اين مسجد در وسط محله قديمي لار واقع شده است محراب آن از سنگ سماق يكپارچه اي است كه پيرامونش با آيات قرآني زينت يافته است سنگ نبشته ي موجود در محراب تاريخ بناي آن را 700سال پيش نشان مي دهد اين محراب در سال 1320شمسي به موزه فرهنگ فارس منتقل شد و در آن جا نگهداري مي شود

 

3-     مسجد جامع  

  از جمله بناهاي عتيقه لار مسجد جامع است كه فرخ لقا همسر يكي از حكام لار آن را براي سلامتي فرزندش در 706 هجري بنا نهاد اين بنا در زلزله 1013 هجري ويران شد و توسط قنبر علي بيگ ذوالقدرجهرمي مورد   بازسازي و تعميرات قرار گرفت پس از اين نيز بارها تخريب و بازسازي شده است كتيبه اي كه هنوز در محل به چشم مي خورد نام تعمير كننده را چنين نشان مي دهد غلام غلامان با اخلاص محمد بن عبدالله اين مسجد در محله جاشهر واقع است

 

4-     بازار قيصريه

 از قديمي ترين بناهاي لار بازار قيصريه است اين بازار در ميدان اصلي شهر قرار دارد و از سه بخش تشكيل شده است بخش اول فضاي مركزي هشت ضلعي با گنبدي كه بر پايه هاي آن استوار است بخش دوم راهرو هاي دور تا دور بخش مركزي و بخش سوم شامل چها سوق فرعي است كه از فضاي مركزي به چهار سمت منشعب مي شود تعمير آن در سال 1015هجري توسط توسط فتحعلي خان صورت گرفته است دور تا دور ميدان كاروانسراهاي قديمي قرار گرفته لار را به هيبت يك شهر قديمي در آورده است  

5-     امام زاده ميرحمزه

       اين بقعه در شمال گورستان اصلي شهر قرار دارد و مسجد تازه احداثي آن را احطه كرده است برخي از محققان بناي آن را مربوط به دوره صفويه دانسته اند زيرا از قطعه سنگهايي ساخته شده كه به بناي ميرعلي بن حسين شباهت كامل دارد

 

6-     دهن شير

يكي از بناهاي زيبا و قديمي است كه در شرق قسمت ورودي بازار و در مجاورت پير نهان ساخته شده است راه پله اي به سمت ژرفاي زمين دارد كه تا عمق سيزده متري پيش مي رود اين بنا در دوره صفويه ساخته شده است

 

7-     قلعه قدمگاه

 اين قلعه در بستري گسترده و مرتفع قرار گرفته از سه طرف داراي شيبي تند است از اشياي به دست آمده مي توان پي برد كه  پيشينه آن به دوره قبل از اسلام بر مي گردد اين قلعه به صورت تدافعي طراحي شده در جنوبي ترين قسمت آن بنايي كوچك ساخته كه به نظر گاه مرتضي علي ( ع) مشهوراست

 

8-     قلعه اژدها پيكر

      اين بناي تاريخي مشرف به شهر است درازاي آن 700 وپهناي ان170متر مي باشد قدمت قلعه با توجه به دست    يافتهاي قلعه قدمگاه به پيش از اسلام مي رسد آثار چيني دوره مغول و پيش از آن در قلعه مشاهده شده است     

9-     باغ نشاط

اين بنا در گوشه شمالي لار در گوشه شمالي پل عباسي در ميان فضاي سبز قرار دارد و مقر حكومتي لار در دوره صفويه بوده است طاق و رواق جالب و گچ بريهاي زيبا بر جلوه آن افزوده است درباره ماده تاريخ اين بنا كه در زلزله سال 1339 شمسي آسيب ديده چنين سروده اند

كاخ عرفان قصر نعمان غرفه كسراستي

                                                 همچو سقف آسمان اين بزمگه برپاستي                                            

 

 پل عباسي

 اين پل با هفت ستوني كه از هرسو با موج شكن هاي نيمه مدور محافظت شده در شرق رودخانه شود داقع است اين بنا در جهت توسعه راه هاي بازرگاني در عهد صفويه بنياد گرديده تا كنون بار ها تعمير شده است

 

11- بقعه سيد عفيف الدين

 اين بقعه مربوط به شاه زند و ملقب به عفيف الدين مي باشد كه در شهر بيرم قرار دارد و قدمت آن به سال 300هجري قمري مي رسد اين بقعه تاكنون بارها تعمير و مرمت شده است و محل زيارت و نذور مردم مي باشد

 

12- قلعه شهرستان

اين قلعه كه با حصار بلندش هفت قلعه ديگر را در بر گرفته روزگاري مركز فرمان روايي حاكم وقت بيرم شاه سلنقور  بوده است شش قلعه محافظ نيز در اطراف آن وجود داشته كه آثارشان هنوز باقي است قلاع مزبور عبارتند از : قلعه كوه بير قلعه سلاورز قلعه ليد قلعه گل سرخ  قلعه خواجگان  قلعه فارياب و قلعه ديده بان

 

13- پير ابوالبه ( پير بل )

ابوابه خواهرزاده شاه زند و يكي از فرماندهان نظامي اوبوده است كه در جنگ با حاكم محلي لارستان به شهادت مي رسد اين بقعه در ميان فداغ و بيرم قرار دارد و مردمان از دور و نزديك به زيارت آن مي شتابند

 

14- بقعه شيخ محمد ابونجم

اين بقعه پس از 800 سال همجنان باقي است تنها سقف گنبد آن بر اثر تندبادي مهيب در پنجاه سال پيش فروريخته است در ضلع شمالي بر بالاي سردر ورودي كتيبه اي سنگي نصب شده كه اين شعر بر آن به چشم مي خورد:چ

 

آن جهان بخشي كه از راه كرم

                                                       واقف درگه بودش هر شيخ و شاب

                  منبع احسان صفي الدين علي       

                                                        از براي فيض و تحصيل ثواب

درون بقعه شيخ محمد ابونجم از هنر معماري بديعي برخوردار است كاشيكاري هاي اسلامي و كتيبه هايي از سوره هاي كوثر توحيد و قدر مشاهده مي شود كه اطراف آن با گل و بوته تزيين يافته است                  

 

15- پير سرخ

اين بنا كه در جنوب غربي شهر قرار دارد مربوط به دوران قبل از صفويه مي باشد و از اماكن مقدس لار به شمار مي رود هر چند نمونه هاي مشابه اين گونه معماري در فيشور و خنج نيز ديده شده است اما پير سرخ بنايي است ناشناخته

 

16- امامزاده مير علي بن حسين بن سجاد بن حسين بن علي بن ابيطالب

اين بنا در پايين قلعه اژدها پيكر قرار دارد و مركز مسجدي را تشكيل مي داده كه در زلزله سال 1339 شمسي به كلي ويران شده است در سال هاي اخير بناي جديدي در آنجا احداث كرده اند قرمت بناي اصلي به 700 سال پيش مي رسد به احتمالي قديمي ترين گورستان لار در كنار اين امامزاده بوده است اين بنا در تاريخ 1072 هجري تجديد بنا شده است

 

 

17- قبر مادر نادر شاه

در گوشه شرقي قلعه اژدها پيكر ساختماني مربعي شكل در ابعاد 5/4در 5/4 قرار دارد كه ارتفاع آن 9 متر است در قسمت غربي بنا حوضي قرار گرفته كه به مسجد تغيير شكل داده است اين ساختمان كه پس از ورود اسلام بنياد نهاد شده در زبان مردم به قبر ننه نادر مشهور است

 

18- بركه كل

اين بناي تاريخي و با شكوه در شهر گراش قرار دارد و بزرگترين آب انبار ايران است قدمت اين آب انبار به حدود 300 سال پيش و زمان حكومت سلسله صفويه مي رسد سقف اين آب انبار در زلزله سال 1331 منطقه لارستان به طور كامل فروريخته متاسفانه كتيبه يا نوشته اي درباره آن به دست نيامده است ايت بنا كه براي مصارف كشاورزي و آب آشاميدني مردم ساخته شده هنوز مورد استفاده قرار مي گيرد

 

 

19- قلعه گراش ( كلات )

اين قلعه تاريخي مربوط به عصر حضرت شاه زندو و پيش از آن است امير محي الدين از طرف سيد عفيف الدين شاه زندو مامور فتح اين قلعه شده با دلاوري بر آن چيرگي مي يابد اين قلعه تاريخي در ادوار مختلف مركز حكومت بود و در اين اواخر در درگيري نيروهاي رضاخان با زادان خان گراشي بناهاي آن به وسيله هواپيما بمباران شده آثارش از بين مي رود

 

20- مسجد خرقه

اين مسجد بسيار قديمي مربوط به سال 252 هجري است هنگامي كه سيد عفيف الدين بن هشام بن ابراهيم بن موسي ابن جعفر از مدينه به بيرم شتافت و مردم را به دين اسلام دعوت كرد اين مسجد را نيز در همان سال ورود ساخته نام خرقه ب  آن نهاد اين بناي قديمي تا كنون بارها تعمير شده اينك به مسجد صاحب الزمان شهره است

 

21- مناره كاشي شيخ دانيال

بناي مناره و بقعه مربوط به سال 789 هجري مي باشد مناره دانيال استوانه اي است كه بر پايه اي هشت ضلعي قرار دارد در قسمت فوقاني آن هشت كتيبه برجسته در هشت گوشه آن بر تخته سنگ يكپارچه تعبيه شده است كه تاريخ بناي مناره سبب ساخت و نام سازندگان آن را به معرض تماشا مي گذارد همانا اولين كسي كه در اسلام مناره را بنا كرد عمربن عبدالعزيز است كه خداوند از او راضي باشد جانشينان و ياوران دين و به تحقيق راستوگيان و متقيان پس از او حضرت پادشاه اوليا و قطب اول نماينده پروردگار متعال شيخي كه ستون دين و عمد حق و جانشين دين خداست و اشاره نمود به ساختن اين مناره در شهر خنج در پنجاه سال بعد و خيلي قبل از وقوع مناره برادران او عنايت كردند از طرف پادشاه هرمز پادشاه سعادتمند ستون حق و دين توران شاه بنا نمود آن را از سنگ كه مورد نياز بود

برپيشاني مدخل ورودي كتيبه اي بدين مضمون نصب شده است

استادان مناره محمود استاد خان والد حاجي محمد ابن استاد حاجي كلاه سياه

22- بقعه و سر در مسجد جامع خنج

مسجد و آستانه شيخ حاجي محمد ابو نجم مجموعه اي از معماري و آثار تاريخي متعلق به قرن هشتم هجري است بنا به روايتي از شيخ تاج الدين مظلوم خنجي مسجد جامع قديم خنج مانند مسجد عتيق شيراز بوده آنچه در قسمت جنوبي باقي است تنها قسمتي از مسجد قديمي به شمار مي امد سر در مسجد جامع در قرن يازدهم مرمت و كتيبه هايي جديد برآن افزوده شده است در گذشته نماي داخلي سر در با نام هاي مباركه ائمه در كتيبه هايي از سراميك اذين شده بود اما امروزه متاسفانه نوشته ها به علت فروريختن طاق سر در از بين رفته تنها اندكي از كاشي هاي آن باقي مانده است در ميان كتيبه هاي بر جاي مانده نام شيخ صفي الدين اردبيلي به وضوح ديده مي شود