|
|
|
شهرستان خنج
خنج دروازه لارستان كهن از شهرهاي ديرينه سالي است باقي مانده از ميراث گذشتگان كه چون نگيني بر حلقه زمردين لارستان مي درخشد با بيش از 2000 سال ديرينگي داراي دهها اثر گران قدر تاريخي از دوره هاي هخامنشي و ساساني است در واقع اين ديار با آن همه كتيبه ها مناره ها مساجد و بقاع متبركه اش كه سيمايي از هنر معماري قرون پنجم تا نهم هجري را در جلوه گاه حضور به تماشا گذاشته است گنجينه اي گمنام و پرغنا از هنر معماري و فرهنگ و تمدن اسلامي به شمار مي آيد خشت هاي به جا مانده از كاروانسراها و مدارس مسكوكات طلا و نقره و سفالينه هايي كه از دل خاك برآمده اند عظمتي سخت شگفت را نشان مي دهند موقعيت طبيعي خنج در 101كيلومتري غرب لار و در 265كيلومتري جنوب شيراز در دشتي وسيع قرار دارد كوليته در شمال و كوه مهنه ( ميانه) چونان سدي به موازات آن در جنوب با ارتفاعي تقريباً همسان سر بر افراشته اند ارتفاع خنج از سطح دريا هزار متر و ميانگين باران در سال 250 ميليمتر است اين شهر نسبت به مناطق شرقي لارستان از دماي كمتري برخوردار است آب و هواي آن زير پوشش تغييرات جوي مديترانه اي قرار داشته از پوشش گياهي كمي برخوردار است خنج داراي نخلستان هاي انبوه است و بيشتر محصولش خرمااست كشت گندم جو پنبه و دانه هاي روغني به صورت آبي در دهستان سيف آباد و قسمتس از كوره و گرمشت و مزو آشنا و باغان رواج دارد ولي كشت ديمي مهم ترين بخش كشاورزي منطقه را شامل مي شود
معنا شناسي خنج قديمي ترين نامي كه بر كتيبه ها نوشته شده كلمه كوشك اشت كه در كتيبه داريوش سوم به آن اشاره اي شده است همچنين هنگ كه در لغت به معناي گوشه و بيغوله است روايتي ديگر مي گويد كه خنج ( به فتح اول ) به معناي شادي است زيرا اين منطقه محل اجراي مراسم جشن سده و نوروز در نزد پادشاهان ساساني بوده و روستاي سده در سه كيلومتري خنج در اصل از همان جشن سده گرفته شده است خمج در قديم بسيار آباد بود و دانشمندان فراواني داشته است اين شهر در صدر اسلام قريب شش هزار خانه و خانقاه و مدرسه علميه داشت مسجد جامع خنج با800 سال سابقه تاريخي يكي از دهها اثر گرانقدر خنج مي باشد مشاهير 1- حاجي شيخ عبدالسلام خنجي از صلحا و زاهدان لارستان مي باشد كه آرامگاه او در خنج مشور و مورد توجه مردمان است شيخ عبد السلام پدر شيخ عفيف الدين اسراييل مي باشد وفات او به اختمالي در اواخر قرن هشتم هجري اتفاق افتاده است
4- شيخ محمد فرزند حاجي شيخ عبدالسلام خنجي او مردي صالح و مرشدي عابد بوده است كه اظلاع دقيقي از او در دسترس نيست
5-ركن الدين خنجي از صلحا و زاهدان پيرو طريقه شيخ ابي اسحاق كازوني و مريد شيخ عبدالله بلياني بوده به احتمالي در كازرون وفات يافته است
6- مولانا ناصرالدين خنجي از رجال دوره آل مظفر در شيراز بود او در سال 757هجري از ظزف امير مبارز الدين پادشاه آل مظفر در راس هيئت به سفارت نزد اتابكان لرستان مامور شد جز اين اندك درباره وي چيزي به دست نيامده است
7- عبدالجوادبن القيم سعيد الخنجي شرحي بر قصيده عينيه ابن سينا نوشته كه يك نسخه آن در كتابخانه سليمانيه استانبول موجود است
8- شيخ عبدالله خنجي از صلحا وزاهدان زمان خود بوده است شيخ عبدالسلام خنجي و فخرالدين بازار و از مشايخ اويند اين زاهد در اواسط نيمه دوم قرن هشتم هجري در اطراف خنج وفات يافته است
9- عمر بن عبدالعزيز خنجي او در خنج به دنيا آمد اما پدرش اهل سيمكان فارس بوده است از وي كتابي در علم حساب برجاي مانده است
10- شيخ عفيف الدين اسراييل بن شيخ حاجي عبد السلام خنجي هر چند در خنج نام و نشاني از اين مرد نيست ولي بي ترديد از مشاهير عصر خود به شمار مي امد او در علم حديث سر امد زمان خود بوده است وي پس از تحصيلات به قضاوت جزاير خليج فارس منصوب گشت سپس به شيراز امد و در همان شهر در سال 770 هجري وفات يافت 11- شمس الدين شيخ حاجي محمد خنجي از عرفاي زمان خود بود و در سال 786 هجري فوت كرده است آرامگاه و مسجد وي در خن معروف ومزار عمومي است گويا در اوايل قرن يازدهم هجري شخصي به نام شمس الدين از اهالي لار اين مسجد را تعمير كرده است
12- شيخ اويس بن شيخ عبدالله خنجي از صالحان معروف عصر خود بود ودر شيراز زاويه اي داشته كه در آن به افاضه و ارشاد مي پرداخت در سال 790 هجري وفات يافته و در پشت زاويه خود واقع در پشت دروازه دولت شيراز مدفون است
13- قاضي زين الدين علي بن روزبهان بن محمد خنجي از دانشمندان معروف نيمه دوم قرن هفتم هجري است كه در مدرسه خود در شيراز به تدريس اشتغال داشته است او در سال 707 هجري وفات كرد و در همان مدرسه به خاك سپرده شد تصانيفي داشته كه به قرار زير است 1- شح المنتهي السوال و الامل في علمي الاصول و المجدل تاليف بن حاجب 2- المعتبر في شرح المختصر تاليف ابن حاجب 3- النهاية في شرح الغايه 4- شرح المنهاج قاضي ناصر الدين بيضاوي
14- مولانا مجد الدين اسماعيل بن علي بن روزبهان خنجي از دانشمندان صاحب اثر مي باشد در سال 744 هجري در شيراز وفات يافته است و در كنار پدرش در همان مدرسه خودشان دفن شده است
15- جمال الدين روزبهان ابن فضل الله خنجي
|
